DA 2.0 deel 3

suite

Onder regimes die een als hiervoor geschetste totaal controle willen uitoefenen op hun burgers treden altijd een paar bizarre verschijnselen op. Hierover later. Over de economische effecten hoef ik het niet te hebben en wil ik ook niet. Ook niet over de psycho-sociale aspecten die gaan optreden als gevolg van onderdrukking en beknotting van het vrije denken. Die ervaart iedereen nu eenmaal anders. Wat me enigszins bezorgd maakt is de vorming van policorp, de gedachtenpolitie en agitprop ministeries. Die samen de onzichtbare ketens smeden waarvan geen ontsnappen mogelijk lijkt. De burger raakt gevangen in de kerker van diens eigen geest die geleidelijk aan zal verstoffen bij gebrek aan spiritualiteit, creativiteit en vrijheid. Dat is een ernstig iets. Het is precies wat mij van jongs af aan bezig heeft gehouden: het recht op vrijheid van denken.
Niets en niemand heeft het recht iemands geest te beknotten. Niets en niemand kan en mag in welke vorm dan ook eigendom claimen op iemands vrije wil. Dit mag je gerust het credo van DA noemen.

Droom
Martin Luther King riep in 1963: "I have a dream". Een bloedstollende kreet die de wereld ingesmeten werd over volkeren die in de dwangbuizen van hun eigen overheden gevangen zaten, en zitten. Bloedstollend omdat deze aanklacht, een j'accuse in optima forma, een etter gezwel open prikte die woeker(t)de in de geesten van het zich superieur voelende deel van de bevolking. Een zelfbenoemde bovenlaag. Een bovenlaag die zich om het even wat bedreigd voelt en voor wie slavernij of apartheid een instrument blijkt te zijn waarmee zij hun superioriteit denken te bewijzen of op zijn minst waarmee zij hun positie denken te kunnen handhaven.
DataAnarchie heeft daarom alles te maken met de vrijheid van denken en met het zich elegant onttrekken aan totaal surveillance uitgevoerd door een repressief bewind. Of dat bewind nu ogenschijnlijk democratisch gekozen is of niet.

DA 101
Sinds 1986 ben ik gaan nadenken over hoe je je los kunt weken uit het web van informatie drainage waarin je leeft. In welke mate moet je dat doen? Met andere woorden tot hoever moet je of kun je gaan voordat je nadelen begint te ondervinden van het onder de radar leven. De jaren daarna bedacht ik wat kreten en aanwijzingen en noemde de methode: DataAnarchie.
Al snel bleek dat je niet helemaal onzichtbaar kunt worden. Je hebt een dagbaan of opleiding, wordt betaald via de geëigende kanalen, vult je belastingformulier in, vraagt een paspoort aan, haalt een rijbewijs en er lopen waarschijnlijk een aantal verzekeringen op je naam. Dus nee, alleen al uit praktische overwegingen is onzichtbaar worden absoluut niet haalbaar. Ja, of je moet in een zelfgemaakte hut gaan wonen op de hei en leven van de lucht of eigen kweek van je dagelijkse hap.. En dan nog.
Het bereik van DataAnarchie werd dus al redelijk snel ingeperkt en het doel daarop aangepast. Om DA te kunnen praktiseren is het prettig als je behept bent met enige praktische zin of inzichten in realiteit en het haalbare daarvan. Waarmee je je gaat begeven op paden die niet voor de hand liggen om zo observatie te ontlopen, in alle openheid dat dan weer wel. Daar gaan we.

Ingrediënten:
een luchtige studie van Crypto-anarchie
een milde vorm van burger ongehoorzaamheid
een snufje list en bedrog
een mespuntje venijn
een flinke scheut humor

Gereedschappen:
een redelijk geheugen of een bestandje als geheugen
realiteitszin
een open geest, of nou ja, iets dergelijks.

Vragen
Laten we het eerst maar eens simpel houden.

Het eerste axioma:

Geef niemand meer informatie dan strikt noodzakelijk om de dienst te leveren waarom gevraagd wordt. Als er meerdere antwoorden mogelijk zijn geef dan de meest neutrale en niet meer dan dat.

Bijvoorbeeld. iemand vraagt of je de taart lekker gevonden hebt. Wat zeg je dan? Lekker, en knikt daarbij? Of zeg je: "Erg lekker, net zo lekker als bij Starbucks gister". Daarmee geef je tegelijk aan dat je veel geld uitgeeft aan matige koffie en dat je gisteren bij Starbucks bent geweest. Wellicht beledig je je gastgever die zijn best heeft gedaan je iets lekkers voor te zetten, maar los daarvan, wat moet ie met die extra info. De volgende keer vraagt niemand je meer of je de taart lekker vond of biedt de gastgever je überhaupt geen lekkers meer aan. Want je vond Starbucks immers beter? Zo zou men kunnen gaan denken. Wie wil nu de concurrentie aangaan met Starbucks. In dit simplistische voorbeeldje kan vrij onschuldige informatie net zo makkelijk een volgende gebeurtenis negatief beïnvloeden. Niet doen dus, en blijf bij het minimalisme van DA.

Formulieren
Hoe vaak je in je leven formulieren moet invullen is niet meer op je vingers en tenen te tellen. Steeds meer gegevens worden gevraagd. Steeds meer worden bepaalde antwoorden verplicht gesteld die voor het bijvoorbeeld bestellen van een boek nergens op slaan. Of waarom moet je voor het aanvragen van een informatieformulier nu je telefoon nummer of je email ophoesten. Een postadres zou in beide gevallen het maximale mogen zijn.
Zo moet je bijvoorbeeld eerst een formulier invullen voor het aanvragen van een kiesregistratieformulier voor het verkrijgen van een stembiljet voor het referendum. Op zijn minst een merkwaardige gang van zaken dat gerust met enig wantrouwen bekeken mag worden.

Allereerst, vul sowieso nooit meer in dan waar de sterretjes staan voor verplichte velden. Bij facultatieve vragen, uhuh, niet doen. Beoordeel je een vraag als impertinent, ongewenst of net ter zake doende voor de gevraagde service, reageer dan zeer terughoudend. Bij elk (niet verplichte) vakje wat je invult komt het bekende stroomdiagrammetje in beeld.

A: kunnen ze dit controleren;
indien niet, vul maar iets anders in dan de waarheid, bij voorkeur iets anders dan een voorgaande keer.
indien wel vul het correcte antwoord in, in sommige gevallen zou je zelfs dat nog kunnen verbuigen

B: als ik een verzonnen gegeven invul zou dat dan averechts kunnen werken? Indien nee, zuig iets uit je duim.
indien ja, vul het correcte antwoord in, in sommige gevallen zou je zelfs dat nog kunnen verbuigen

Detail
Met het eerste axioma paraat: als iemand je om informatie vraagt denk dan eerst goed na voordat je antwoord geeft en stel jezelf de volgende vragen:

• Is het strikt gesproken noodzakelijk dat ik ze die informatie geef,
• Is de gevraagde informatie relevant aan de gewenste service en of diensten die ik verlang. Dus zou de dienst ook geleverd kunnen worden zonder dat die bepaalde vraag beantwoord wordt,
• Is een antwoord vermijdbaar, 
• Waar hebben ze die informatie voor nodig,
• Wat zouden ze met die informatie gaan doen, 
• En welke garantie bieden ze mij dat die informatie niet wordt doorgegeven aan derden

Echter, niet specifiek in deze volgorde.

Voor de gein zou je eens wat verschillende formulieren bij elkaar moeten pakken en bekijk vooral de zogenoemde verplichte velden. Er zitten gegarandeerd vragen tussen die de bovenstaande filters niet zouden passeren.
En, bijna niemand doe het, maar het is interessant om de privacy regels eens door te nemen. Er zijn tientallen van die verklaringen in omloop die nu niet echt fideel met je gegevens zullen omgaan.

Bezin
Voordat je klikt op 'verstuur' of 'volgende', vink eerst alles uit waarmee dingen als "aanbiedingen, nieuwsbrieven, aanbevelingen, derde partijen, zakelijke concern partners, gelieerde organisaties of hoe ze het excuus voor spam ook willen noemen, wordt aangeduid.
Als een email adres toch verplicht is zoek dan eens naar temporary email. Een ervan: mailinator.com vraagt je om geen enkel gegeven en als je dat ook nog eens via TOR doet dan blijf je redelijk anoniem terwijl je toch een zandbak hebt gevonden om alle spam in te doen verdwijnen.
Een andere maatregel is, voor als je de verantwoordelijke spammer wilt bevechten, eveneens een verzonnen email aan te maken en dat voor iedere nieuw formulier. Zo wordt duidelijk aan wie je de overvolle mailbox hebt te danken. Krijg je ongevraagde post wees als de pestilentie en bel ze op, dreig ze desnoods met een proces als ze je niet uit hun database halen. Toezenden van ongevraagde en of ongeadresseerde reclame is namelijk strafbaar in NL, helemaal als ze je adres hebben doorverkocht.

In het begin zal het even wennen zijn om de DA handigheidjes toe te passen, maar naarmate je daar langer mee speelt zal het een soort tweede natuur worden. Het scheelt een hoop spam en papier. Een van de mindere zijeffecten. Later hierover meer.

Niet om je bang te maken maar sommige maatregelen ter anonimisering, onder de radar of buitenschot blijven vergen meerdere jaren voorbereiding en aandacht. Wat meteen helpt is om voortdurend het eerste axioma van DA toe te passen: hebben ze deze info wel echt nodig.

In het volgende deel gaan we het hebben over hoe je misbruik van je gegevens in meer of mindere mate kunt neutraliseren en hoe de informatie handelaren een waardeloze set gegevens in de maag te splitsen.

deel 1 | 2 | 3 | 4

DA 2.0 deel 2

Redux.

Het was een gebeurtenis in 1989 welke ik me altijd zal blijven herinneren. Een dag die het gevestigde wereldbeeld in één enkele nacht op de rutschbahn zou zetten. Namelijk, het begrip dát zijn de bozerikken en wij de goeden zou in de twee decades die daarop volgden totaal doen veranderen of liever gezegd: vervagen.

De Muur Valt
Aanvankelijk zonder het te beseffen keek ik naar de beelden van een rechtstreekse uitzending uit Berlijn. Het was de avond waarop de hekken open gingen en tienduizenden 'ossies' gaten in de muur sloegen om naar het begeerde westen te wandelen zonder het risico te lopen om in de rug dood geschoten te worden. Ze werden massaal door de westduitsers van harte welkom geheten.
Een paar maanden later werd duidelijk hoe zeer de Stasi (staatszekerheidsdienst) het eigen volk had bespioneerd. Tot op een graad van onwaarschijnlijkheid had de Stasi vastgelegd wat het volk had gezegd, gedaan, gegeten of nagelaten had. Zelfs potjes met lucht van kleren werden bewaard. Soms tot aan bio markers aan toe, zoals monsters van zweet, urine, bloed, haren, niets was te gek. Alles was minitueus vastlegd met Duitse grondigheid. Alle correspondentie van geschaduwde burgers werd afgevangen, gecopiëerd en daarna weer netjes dichtgeplakt en verzonden. Afhankelijk van hoe bang men voor je was werden die dossiers van vuistdik tot meters propvolle ordners. Nadat dat bekend was geworden klonken uitroepen van verontwaardiging uit de kelen van de Westerse politieke leiders. Ondertussen smullend van de roddel die in die dossiers stonden. Razendsnel werden de dossiers over die leiders uiteraard verdonkeremaand om nooit meer het daglicht te zien. De omvang van de infomatie die werd verzameld is nooit helemaal bekend geworden. Net zoals bij het instorten van het 1000 jarige Nazi rijk stortten de toenmalige bezetters zich als een over elkaar buitelende vlucht aasgieren op de vrijgekomen geheime archieven. Nu niet zozeer op zoek naar technische geheimen als raketten en atoombommen, maar informatie over iedereen en alles van wat die iedereen en alles de afgelopen decennia had uitgespookt, gezegd of gegeten. Een pletoria aan informatie viel de westerse machten zomaar in de schoot. Topmensen van de Stasi werden overigens ook naadloos door de diverse geheime diensten opgenomen. Net als de wetenschappers toen.
Erg luid klonken de protesten van politici niet meer toen de volle reikwijdte en inpact van de gevonden informatie duidelijk werd. Om relatief snel daarna volledig te verstommen. In de jaren die volgden  waren er nog wel een paar incidenten over zoektochten naar vermiste personen, of zelfs prominenten die verschoning van hun daden zochten. In het algemeen waren het slechts rimpels in een vijver. Ondertussen waren de geheime diensten druk doende hun eigen informatie te verrijken met die van de Stasi. Smul-len! Methoden en technieken werden aan de hand van die van de Stasi aangescherpt en verbetert. De gevonden apparatuur die soms jaren voor lag op die van het westen werd gretig geassimileerd. Een sprong vooruit in vele opzichten.
Het waren ook jaren waarin de commerciële informatica met sprongen vooruit ging. Steeds minder kostende opslag, snellere processoren, betere zoekalgoritmen en expert systems. Diensten als NSA, GCHQ, FSB, MOSSAD etc etc. kregen en krijgen steeds grotere budgetten. De beste hackers en wetenschappers staan in dienst van deze cloack and dagger organisaties. Als je de snelste computers ter aarde zoekt en de slimste programmeurs moet je daar dus wezen.

Twin Towers
Ruim 10 jaar later werden de TwinTowers in puin getorpedeerd met enkele vliegtuigen. Dat daar omheen allerlei complot theoriën werden geweven over wie nu echt de torens in had laten storten geeft wel aan dat niet alles even transparant naar de burger gecommuniceerd is geworden. Veel hush-hush. Voor de Cloak's & Dagger's opnieuw een puls om het vangnet nóg fijnmaziger te maken. Budgetten eplodeerden en wetten werden en worden door de strot van de legislatuur geduwd. Steeds openlijker worden de rechten van de mens met voeten getreden, alles in het kader van terrorisme bestrijding. Nog een decennium later blijkt het dat dit laatste een ondergeschikte rol is gaan spelen. Dat kenmerkt het tijdsgewricht.
Meer en meer wordt voor de burger verborgen gehouden, staatsveiligheid klinkt het te pas en onpas. Het nieuwe doelwit is namelijk de burger zelf geworden. Terrorisme is new-speak voor 100 procent observatie en registratie van wat een willekeurige burger uitspookt. Dat uiteindelijk zelfs een notitie op een bierviltje als staatsgeheim wordt bestempeld maakt duidelijk dat je niets moet achterlaten waarvan je niet wilt dat het tegen je gebruikt zal gaan worden. Met deze totaal surveillance wanen de machtshebbers zich gewapend tegen de wispelturigheid van de vijand: hun eigen bevolking.

Signalen
Het is tegenwoordig niet echt meer nodig om allerlei afluisterspul in je kantoor of eetkamer geinstalleerd te hebben gekregen. Alles in je omgeving wat in basis volledig onschuldig is kan gebruikt worden om je af te luisteren of om te zien wat je uitspookt. De commercie speelt een belangrijke rol daarin. Dat doen namelijk Smart TV's, computers, alles wat ook maar electronisch is wordt gebruikt om uit te vlooien wat je doet, leest en kijkt. Kijk maar eens in de registers op je computer, wat de maker van je apparatuur zonder jouw toestemming aan informatie ontvangt zodra je je computer / tablet / telefoon start of tijdens het gebruik. Ook al heb je op OK moeten drukken bij het installeren van je apparaat of programma. Er is geen keuze, anders werkt het ding gewoon niet of kun je niet chatten, surfen, teksten schrijven of zo. De informatie die naar die firma's gaat passeert uiteraard ook de filters van de voornoemde C&D firma's omdat alles via het internet of andere netwerken gaat. Niet alleen de electronische dingen in je huis. Ook lampen, verwarming, je snelkoker, het motortje van je comfortable stoel of bed, je boortolletje, vaatwasser, alles heeft zo zijn specifieke signatuur en kan dus afgevangen worden door filters op je stroomkabeltjes te zetten. Internet via de stopcontacten in je huis is een mooi en nuttig voorbeeld daarvan. Zodra de koffiemolen in je expresso automaat aangaat stoort dat in minime mate op je internet verbinding. Die storing of zeg maar (ge)ruis kan gedetecteerd worden. Met de nodige software en hardware kun je precies volgen waar bijvoorbeeld je buren zich in hun huis zich bevinden, wat ze zeggen, welke dingen ze doen en wat ze uitvreten op hun computertjes. Je zou de mail mee kunnen lezen of achteraf bestanden zelfs wijzigen. Technisch is het mogelijk de mail af te vangen te veranderen en opnieuw te versturen zonder dat de buren daar weet van hebben. Net als de Stasi deed met de snail-mail.
Niet alleen de westerse wereld is bang voor diens eigen volk. Een topper is Noord Korea, maar die blijft de methoden van de Stasi volgen. De kroon spant China nog wel. China is sinds de laatste tien jaar bezig de grote China Fire Wall op te zetten. Daarmee vangt het praktisch alle internetverkeer af dat naar buiten gaat en blokkeert dat verkeer behoorlijk effectief. Het project Echelon van de britten en amerikanen doet een vergelijkbaar iets, alleen zullen zij het verkeer niet echt blokkeren maar zijn meer geïnteresseerd in wat je leest of scrhrijft en zo. De commercie blijft echt niet achter. Google doet een vette duit in het zakje die analyseert alles wat je via die dienst doet. Het schotelt je vervolgens in de eerste instantie resultaten voor uit je vermeende taalgebied en dan pas de rest, ook al is je zoekvraag in een andere taal gesteld. Als Google het kan doet de overheid het ook.

Overdreven allemaal? Waarom denk je dan dat bijvoorbeeld Obama in een electromagnetisch neutrale tent gaat zitten op diens eigen hotelkamer om te bellen of vergaderen en zo?  Omdat ie het koud heeft? Of omdat ie vind dat de kamer te groot is naar zijn smaak? Het is overigens een nederlands bedrijf die deze anti afluister-tenten levert ;=)

Niets te verbergen
Nu hoor ik ook wel eens mensen zeggen: "maar ik heb niets te verbergen dus laat ze maar...". Nee, we hebben ook niets te verbergen. Dat is het 'm juist. Stel je het volgende voor. Dat je in een treincoupé je krantje zit te lezen en iemand naast je zit ongegeneerd mee te lezen, kijkt mee met je mail of chats op je telefoontje. Dat is op zijn minst hinderlijk te noemen. Hoe vind je het dat iemand je intiemste gesprekken met je partner mee luistert, ook al heb je niets te verbergen. Wat denk je dan over voortdurend iemand achter je te hebben lopen waar je ook heengaat, naast je gaat zitten in het restaurant en aandachtig meeluistert, opschrijft wat je eet, wat je zegt en hoe je je tegenover de ober gedraagd. Vind je het prettig dat als je net in het van Gogh museum bent geweest om daarna allerlei aanbiedingen in je mail te vinden over andere musea, voor stedentrips die relatie hebben met van Gogh of zo?  En deze, wordt je bedolven met commerciële zooi om toch vooral naar het Prince Albert museum in Londen te gaan als je net in het Princessehof in Leeuwarden bent geweest.  Heb je dan niet iets als een prikkeling van nieuwsgierigheid van: hoe komt dat? Of, getver, ik voel me dingen opgedrongen, gemanipuleerd, ís dit wel écht mijn eigen mening, wordt mijn persoonlijke sfeer niet te veel geweld aan gedaan? Zit men niet té dicht op me.
Een mens heeft nu eenmaal een bepaalde ruimte om zich heen nodig om zich prettig te voelen. Bij de een is dat vrij veel, bij de ander is dat slechts huiddun. Bestudeer maar eens hoe kippen zich gaan gedragen als er té veel van op een vierkante meter zitten. Ze beginnen elkaar af te maken. De mens heeft dat ook, niet dat ze elkaar meteen beginnen af te maken maar aggressie neemt in hoge mate toe. Om daarom iedereen maar aan een soort drain voor het verkrijgen van informatie te leggen laat je je afvragen waar dat allemaal toe dient. Een dergelijke totaal surveillance kan maar tot een doel leiden: totaal controle. Waar dat toe leidt hebben we in 1989 in Oost Berlijn gezien. Het volk schudt uiteindelijk het juk van zich af.

Als je blijft zwijgen en doet aslof je neus bloed:  ' ik heb niets te verbergen' ga dan de sprookjes van Grimm of de Volkskrant maar lezen. Als je denkt: ' dit gaat me wel erg ver', lees ook het volgende deel over DA.

deel 1 | 2 | 3 | 4

DA 2.0 deel 1

DA, huh? DataAnarchie. Juist!

Ergens eind tachtiger jaren viel het me op hoe vaak je gegevens moest invullen die totaal niets maar dan ook niets met het aanvragen van bijvoorbeeld documentatie van een waterpomp, het aanvragen van een reisverslag of het opvragen van je gegevens bij de gemeente te maken hadden. Daarom dook ik daar eens dieper in en omdat ik toen toch al bij een bedrijf werkte dat veel gegevens verzamelde. Waardoor ik ook achter de schermen kon kijken wat daarmee zoal gebeurde. Het was 1989. Uw gegevens rolden toen naar schatting 300 keer per dag over het scherm voor of om uiteenlopende onderzoeken en redenen. Dat gebeurde uiteraard allemaal lokaal met door dat bedrijf goeddeels zelf gegenereerde data. Vandaar al die idiote vragen. Denk je, maar internet dan? Google bestond toen nog niet, die kwam pas in 1998 uit de start blokken. Internet stond in zijn kinderschoenen en kwam voor het grote publiek pas in begin negentiger jaren beschikbaar. Je had toen Archie - de grootmoeder van alle zoekmachines - daar zocht je voornamelijk documenten of programmaatjes mee. Daarnaast had je nog een keur aan BBS-en, voornamelijk bedoeld voor uitwisseling van nieuws en weetjes. Uiteraard werd daar ook naar bestanden gezocht en gedownload.
Op internet en BBS-en stond in begin 90er jaren bijna niets. Profielen kreeg je alleen te zien als je lid was van een groep op het wereldwijde Fido netwerk bijvoorbeeld. Op internet was het nog een woestijn voor profielen. Het project ECHELON bestaat al sinds 1948, voor veel meer dan bedrijfsspionage en afluisteren van ambassades en overheids gebouwen was het eigenlijk nog niet.

Laat staan dat ze (US & UK - later kwamen er meer stations en partners bij) in die begin jaren al die gegevens snel en makkelijk toegankelijk konden maken. Het zal niet tot verbazing wekken dat het vooral de UK was die dit verhaal aanzwengelde en een sterke partner zocht in de US. Het zal wel nooit bekend worden wie werkelijk de initiator hiertoe was. De Britten zijn niet geheel onterecht in of vlak na de WOI oorlog met grote afluisterstations begonnen maar er nooit meer mee opgehouden. Tot de jaren 80 werden de kern-gegevens voornamelijk op tape en op ponskaarten bijgehouden of op de good old archiefkaartjes in de kaarten bakken.

Vanaf het moment dat grote zalen ontstonden met talloze gillende schijven-pakketten, waarbij de kosten van opslag eigenlijk per dag omlaag gingen en daarom ondergeschikt werden, gingen de info boeren pas werkelijk los. Bij iedere volgende generatie van  informatiesystemen werden meer en meer meta gegevens van personen, bedrijven en landen opgeslagen. Anno nu passeert jouw naam per dag meer dan 30 duizend keer een filter, geen mens die het meer ziet. Wordt je mail bekeken, je snailmail gescanned, je telefoon en internet afgetapt en tot in je huiskamer aan toe wordt je gewoon afgeluisterd.

Aan de dinertafel, alles wat je zegt wordt vastgelegd. Alhoewel dat van de dinertafel minder frequent voorkomt. Een lamp die eigenlijk onzichtbaar meeflikkert met de frequentie van je stem moet je aansporen om meteen een andere ruimte op te zoeken als je niet wil worden afgeluisterd. De ruis die dergelijke lampen op het elektriciteitsnet geeft kan worden omgewerkt tot verstaanbare spraak. Trillingen op ramen, toetsenborden hebben ieder ook zo'n karakteristiek, net zoals monitoren, geluidsinstallaties kortom alles wat met electromagnetische golven, in de breedste zin, werkt kan meehelpen je af te luisteren. De hele dag rijden wagentjes rond tjokvol met apparatuur om mensen af te luisteren. Elke dag worden er bij iemand thuis apparaatjes geïnstalleerd om dingen te weten te komen waar niemand eigenlijk iets mee te maken heeft. Op afstand installeren de niet eens zo geheime diensten dingen op je machines waarmee alles wat je doet vastgelegd kan worden. Of ben je, meestal zonder dat je het weet of merkt, deel van een bot net waarmee een deel van het rekenwerk voor dergelijke praktijken wordt gedaan.

Onder het mom van uw veiligheid worden tegenwoordig wetten aangenomen die de dagelijkse praktijken van tientallen jaren voordien legitimeren. Wetten die 15 jaar geleden onmogelijk zelfs maar ter sprake gesteld konden worden. Steeds openlijker en niet meer als ondergeschoffeld onderdeel van een "zeer noodzakelijke" aanpassingswet. Met grote interesse wordt door alle overheden naar andere overheden gekeken hoe die aanpassingen maken in wetten om voordien illegale praktijken af te dekken. Illegaal is door deze trend natuurlijk redelijk rekbaar geworden. De snoepreisjes van hele roedels ambtenaren moet je dan ook een beetje in dit licht zien. Informatie uitwisseling heet dat. Nou dan gieren bij mij meteen alle alarmklokken. Wat zullen ze nu weer bekokstoofd hebben. Ach weet je, ze hoeven het ook echt niet te vertellen. Wie zei dat ook al weer? Je kunt het licht misschien niet zien, maar diens schaduw wel. Een enkele opmerking over een nieuw data centrum gecombineerd met een opruiming nieuws-item van een paar luister oren bij Scheveningen was voldoende om te weten dat er weer een extra data-vergaar-kanaaltje gereed was. Ineens was ook een stukje gebied in het noorden van NL grijsgemaakt door Google. Goeie morgen, waarom zou dat nu wezen. Andere satelliet foto's en kaartprogrammaatjes lieten dat gebiedje nog steeds in volle glorie zien. Het voor publiek toegankelijk materiaal is gewoon erg verouderd, geen enkel gevaar voor "ontdekking". Waarom dan zo geheimzinnig doen als je net zo makkelijk een stukje oude info daarvoor in de plaats kan zetten?

DataAnarchie
Daarmee heb ik een bruggetje naar DataAnarchie gevonden. DataAnarchie staat voor het  opbergen van gegevens in een bos riet vol met kluiten. Gegevens in alle openheid opbergen is vaak de beste manier om die te verstoppen. (naar Arthus Conan Doyle de bedenker van Sherlock Holmes) Alleen gaat het hier om de zogenaamde kwaliteit van de gegevens. En daar wil ik het vandaag over hebben. Hoewel de programmatuur die je voor het veredelde data-mining (het graven naar jouw gegevens) hebt steeds meer leert uit patronen die je in de gegevens verborgen hebt zitten. De mens is zo'n gewoonte beest, niet te geloven.

Zoals je weet peurt Facebook allerlei dingen uit je postings. Bijvoorbeeld met wie je allemaal vriendjes bent. Facebook analyseert de knooppunten in je netwerk, kijkt hoe vaak je met deze of gene contact hebt en rijgt dan het een en ander aan elkaar. Dat noemen ze het wegen van knooppunten. Zo is Pietje een vriend van Jantje + Mies + Joost. Als die drie in Kalpdorp wonen, vaak afspraakjes hebben IRL en net zo intensief met Piet moet welhaast Piet ook in Kalpdorp wonen. Dat gaat ook blijken uit de gegevens die je browser bij het Smoelenboek achterlaat. Zoals je IP nummer (soort adres waar je zit te computeren), welke browser, welke programma's je op je hardeschijf hebt staan enz enz. Een paar koekjes (kleine bestandjes en of programmaatjes die dingen vastleggen en of opsturen naar SB)  zorgen ervoor dat er ook nog gekeken wordt van welke site je vandaan kwam en wat je nadat je het SmoelenBoek hebt verlaten, daarna doet. Lees je de krant, welke, ga je bankieren (bingo!), mailen met wie mail je het meest. Hola! Als je webmail gebruikt ben je natuurlijk he-le-maal transparant voor broeders als SB. Etc. etc. etcétéra. Het zou me niets verbazen als SmoelenBoek ook nog je adressenlijst pikt. Afijn. Stel je voor dat volgens het standaard profiel er een aantal gegevens ontbreken. Zeg het telefoonnummer. Dan gaat eerst het programmaatje van SB aan het werk. Wordt vervolgens iedereen die Pietje heet en in Klapdorp woont door een telefoonklapper gehaald. Leggen we daar een telefoonboek, geboortedagen (felicitaties) of zo naast en voilá. Piet is geïdentificeerd. Callcenters doen dat ook zo, geboortedatum + postcode huisno. + rekeningnummer wordt in het algemeen geaccepteerd als positieve ID.

Vul daarom altijd maar wat in, bij voorkeur een verkeerde geboortedag. Als mensen dan alsnog op die foute dagen reageren is dat voor FB een vorm van bevestiging en voila 100% DA. Reageren mensen op verschillende data, tja, wat moet SB daar nu van denken. Opnieuw pure DataAnarchie ;=) Uiteraard reageer je wel op de felicitaties met de verkeerde dag om een flinke volgende kluit in het riet te werpen.

Hoe gaat dat in de praktijk?
Als zo'n telefoon terreur dame belt, blijf dan vriendelijk, zij kan het ook niet helpen dat ze  van haar baas de database moet vullen. Besef tegelijkertijd dat het een geweldige kans is om met «het systeem»  een prima mind f*ck te doen. Als je vriendelijk bent heb je ook meer kans dat ze dingen die je zegt rechtstreeks in die database nagelt. Overdrijf niet, hetgeen je vertelt moet aannemelijk zijn. Zo is het een uitzondering dat je op 30 jarige leeftijd 5 kinderen hebt. Dat je directeur van een multinational bent of met een perfect Rotterdams accent een Bulgaar schijnt te zijn. Hou het bij het onware plausibele. Dat werkt beter. Vragen ze of je een lening hebt uitstaan zeg dan ja (of dat nu waar is of niet) daarmee beantwoord je aan de verwachting omdat iedereen wel een soort van leninkje hebt. De bedragen is voor hen gissen, volgende vraag: hoeveel ongeveer? Kijk dan bijvoorbeeld naar de klok en verzin wat. Het kijken naar de klok heeft als effect dat je even een hele kleine pauze inlast en dat geeft de telefoonterroriste een gevoel van oh dat klopt, iedereen aarzelt iets bij het ophoesten van dat soort getallen. Ook al ben je je daarvan vaak niet bewust.

Kortom DA berust voor een groot deel op een omgekeerde vorm van social engineering. In plaats van gegevens te willen achterhalen voedt je het systeem met valse. Of, volgens het tweede axioma van DA: geef ze als ze erom vragen veel, voornamelijk rommel-data.

Bedenk wel dat het een spel is waar je alleen wint als je van tijd tot tijd je strategie aanpast. Je weet wel, patronen worden alleen zichtbaar als er regelmaat is. Hoewel, de steeds beter wordende software herkennen ook het zogenaamde «erratic path». Ook al is er ogenschijnlijk sprake van chaos, toch is er bijna altijd regelmaat te zien. De afwijking op zich vormt ook een patroon.
Taal analyse vormt draagt ook bij aan het vullen van je profiel. Altijd zijn er wel van die signaaltjes die je weggeven. Bijvoorbeeld. Schrijf je: we gaan een bakkie doen of we gaan koffie drinken. In het eerste geval kom je uit west Nederland. In het tweede geval schrijf je correct Nederlands. Heb je het over kassie of kastje, idem.

Er is vooral in het laatste decennium een waanzinnig omvangrijke handel ontstaan met je persoonlijke gegevens. Want gegevens = weten wie je aanspreekt = gerichte beïnvloeding = verkopen. Daar halen bedrijven als Facebook, Google, Yahoo, Lycos, KPN, Lloyds, First Manhattan, Aegon, BNP, Alianz, ING, Volvo, ... een geheel of deel van hun winsten uit.

Daar laat ik het maar eventjes bij.

deel 1 | 2 | 3 | 4

Vroeguh

Zit ik gisteravond een beetje te vogelen met een tekenpakketje en dan komt er dit uit:

Heeft wel wat. Maar waar die vierkantjes nu vandaan komen, zal wel een weeffoutje zijn.


VROEGUH
Mijn rondje kranten in de ochtend geeft een somber beeld te zien. Of het nu NYT.com, Figaro.fr, AD.nl, Time.com, VK.nl, Telegraaf.nl, NU.nl, Geenstijl.nl is, de diverse fora. Allen brengen een somber beeld. De burger is het zat, dat is een heldere boodschap. Maar ja NIEMAND komt in beweging, dat is nu juist het grappige. Alsof de hele wereld de nederlandse mentaliteit heeft overgenomen: kankeren op alles en iedereen maar iemand anders moet het oplossen.

Neuf heeft een leuk abonnement: je kunt uren aan de telefoon hangen en het kost niets extra's om te bellen naar 42 landen in de wereld. Fantastisch. Mensen bellen op en hangen na de telefoon over te laten gaan weer op. In het venstertje zie ik dan wie gebeld heeft en dan druk je op reply. Gouden truuk in deze slappe tijden. Alleen mensen met nummer onderdrukking kan ik dan niet helpen en die moeten dan maar wat inspreken of een mailtje sturen.
Maar goed in deze grauwe tijden voer je dan wel eens wat diskussies, zo van in de trend: Nee die regering deugt van geen kant. Vraag je: "en wat ga jij eraan doen..." Euuuh klinkt het dan. ;=O

Tssa wat kun je er aan doen? Zonder dat het revolutie, burger-oorlog, opstanden, relletjes worden. Nouja een vreedzame bijeenkomst van meer dan 4 mensen is tegenwoordig ook al verboden. Handig he, die smoes van terrorisme.

Geloof me oorlog of iets van dien aard heeft nog nooit iets opgelost, echt niet. Kijk de geschiedenis er maar eens op na. Zelfs de franse revolutie bracht een terreurgolf over het land. En weer zitten de oude regenten op het pluche, alleen hebben ze nu een ander etiketje opgeplakt gekregen. Om dat nu de kluit belazeren te noemen gaat te ver. Wie zei dat ook al weer: "het volk krijgt de regering die het verdiend?"

Maar is er een pasklare oplossing? Nee natuurlijk niet. Een korte termijn oplossing? Ook niet. Een langere termijn oplossing? Neuuh.

Is er wel een oplossing? Eigenlijk niet, en toch... Moeten de volkeren dan maar uitgebuit blijven worden? Eerst als kiezersvee en vervolgens als kanonnenvoer? Menselijk gesproken zeg je: nee dat zou niet mogen. Maar het gebeurt al eeuwen. Verander je zoiets zomaar? Ook niet nee. Nooit niet? uhm.

Wat dan? En dat is een vraag die me al jaren bezig houd. Nee ik ben niet, zoals gezegd, degene die hiervoor oplossingen bied. Maar wel iemand die vragen stelt. En zich afvraagt: hoe kan dit allemaal? En waarom doet niemand iets.
OK, OK oorzaak en gevolg, tradities, niet begrepen politici die dingen uit hun verband trekken, onbegrijpelijke taal uitslaan; verhullend taal gebruik heet dat in newspeak. Overheden die het als een kunstvorm zijn gaan zien regeltjes op regeltjes te stapelen en daarvoor regeltjes bedenken die dan weer eindeloos aangepast dienen te worden. Maar eerst dan nadat daar weer een kommissie voor is benoemd voor vriendjes en begunstelingen die dan weer lekker van de straat af zijn, scheelt weer in de uitkeringen. En ach woorden als nepotisme, korruptie en uitbuiting, zijn woorden die in het dagelijks taalgebruik immers simpelweg genegeerd worden. Achterkamerpolitiek is ook zo'n mooi woord. Wat is onze taal toch eigenelijk rijk aan dit soort 'vergeten' woorden.

Of uh?

Nou een paar ideetjes heb ik wel. Wat nu, revolutie? Jawel maar dan anders. Daarvoor moet de gemiddelde mens diep in zichzelf gaan graven en zich afvragen waar die passiviteit vandaan komt. En hoe kun je binnen het wettelijk kader een systeem om zeep helpen dat je niet bevalt. Nee we hoeven echt niet op de barrikades te gaan staan.
Neem nu gewoon eens de moeite om eens na te denken over wat onze regeerders goed doen. Heh? GOED doen? Ja goed doen. Toch?! Ze zorgen dat de mensen voldoende geprikkeld worden om te betalen voor onderwijs, gezondheidszorg, en openbaar vervoer. Fantastisch toch. Kunnen we met zijn allen lekker studeren, gezond blijven en reizen. Dat er dan nog voldoende overblijft voor andere geweldige projecten als jachtvliegtuigen, ontwikkelingswerk, schuldkwijtschelding, defensie, immigratie en gezinshereniging, de banken, subsidies aan multinationals moge dan geen verbazing wekken. Allemaal nuttige zaken die erg noodzakelijk zijn. Er blijft dan natuurlijk te weing over om plotseling optredende kalamiteiten als een krisis aan te pakken. Prioriteiten stellen heet dat. En er moet dan geld voor komen... komissietje, zorgvuldige besluitvorming, dingen weer in hun verband zetten, onduidelijke taalconstructies verkopen met goede uitleg vanuit de regeringszetels. En als klap op de vuurpijl komen we dan thuis met een halfvolle boodschappentas, want de rest van ons huishoudbudget zit immers in de door ons aangeboden projecten als onderwijs, gezondheidszorg en openbaarvervoer.

Overheid moet, overheid doet je goed. Maar of het ook goed voelt, dat is nu juist de kernvraag. Voelt het goed? En om op mijn rondje krantensites, en fora terug te komen. Die indruk krijg ik niet helemaal. Tuurlijk alleen de ontevredenen laten hun geklaag horen. Dus luistert niet. Tevreden mensen, die zitten in hun deckchair te genieten van de ondergaande zon in Baja California en nippen aan hun mojito. Zakken soezelend weg in de warme namiddag gloed van de rode ondergaande zon. En observeren de sierlijke bewegingen van de dolfijnen die rondom het jacht dartelen. Zich tegelijk verbijstert afvragend waar de ontevreden burger het nu opeens over heeft. Want dat geklaag komt toch wel erg plotseling. Het ging een half jaar geleden toch hardstikke goed met ze? Nou dan.

Dus neem nu eens waar. Wat doet de overheid goed. En stimuleer dat actief vanuit je zitstoel, vanaf je bed, achter je buro. Hoezo stimuleer dat. Nou gewoon. Een van de axioma's om een systeem in zijn voegen te laten kraken is door het systeem te overvoeden met waar ze om vragen. Of juister: waarom gevraagd kan worden.

Een voorbeeld.

Belastingvergaren, daar zijn ze goed in. Erg goed, wat zeg ik, extreem goed. Al die belastingregeltjes, -,wetjes. Fantastisch. Wetten om regeltjes te maken, regeltjes om wetten te maken. Hoe komen ze erop!
Als burger kun je daar niets aan doen, of invloed op uitoefenen. Of misschien toch wel? Jawel!

Dus. Als je een belasting formulier krijgt wacht dan tot zeg 3 weken voor dat je het moet inleveren en vraag dan uitstelling aan. Komt er een brief terug binnen de gestelde termijn, kijk dan eens of ze een informatie nummer of mail adres hebben, vraag om uitleg, of meer toelichting. Melk dit uit.
En ziet een paar wagonladingen aanvragen om uitstel druppelen per dag binnen bij de kollega's op het belasting kantoor. Kan alles via de mail, nog veel beter, zet wel bevestiging van ontvangst aan. Bij gezeur is dat wel zo handig. Print alles uit en voorzie het van een handtekening en datum. Daarmee is het een officieel stuk van je dossier geworden.
Bedenk nu wat er gebeurd als de belastingdienst 7 miljoen verzoeken om uitstellen van betaling/aangifte etc binnen krijgt in en periode die sowieso al mega druk is bij onze landgenoten. Daar is toch niet veel verbeelding voor nodig niet?

Overheden zijn verplicht te antwoorden op je brieven etc. Verzin eens een dienst bij je in de buurt en verblijdt hen met een berichtje, een mailtje, een verzoek voor informatie. Wat ook leuk is wat heet postbus 51. Jongens massaal info aanvragen. Aanvragen van subsidies is ook zo'n leuke. Doe maar een zakje aanvraag formulieren. Kan vaak gewoon via internet. Maar wel ff een paar keer om uitleg vragen.

Vragen stellen aan onze geliefde politici is ook zo eentje. Bedelf ze onder je warme belangstelling. Geheid dat de posbussen van het onvolprezen MS outlook systeem de dienst gaan weigeren. Enne hoe lang denk je dat het systeem dit gaat volhouden, huh?
En dus verzuipt een systeem eenvoudig weg onder de liefde van het volk. Het komt krakend in zijn voegen tot stilstand. Een gewenst resultaat.

En dit filosofische snoepje wilde ik jullie toch niet onhouden.